Podsumowanie zasad postu sprzed II Soboru Watykańskiego
(według Prawa Kanonicznego z 1917 roku, uzupełnione dekretami wprowadzonymi za panowania Piusa XII
Podczas pontyfikatu Piusa XII złagodzono niektóre wielowiekowe reguły postne. Uzupełniające dekrety i listy apostolskie:
– Motu Proprio Christus Dominus, z 6 stycznia 1953 r.
– Dekret Kongregacji Obrzędów, z 23 marca 1955 r.
– Dekret Maxima Redemptionis Nostrae Mysteria, z dnia 30 listopada 1955 r.
– Motu Proprio Sacram Communionem, z dnia 19 marca 1957 r.
– Dekret Kongregacji Soboru, z 25 lipca 1957 r.
)
Rodzaje postów:
- Post jakościowy (łac. abstinentia): wstrzymanie się od potraw mięsnych.
- Post ilościowy (łac. ieiunium): ogranicza liczbę posiłków w ciągu dnia do trzech: jeden do syta i dwa mniejsze
Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r. nie odnosił się do kwestii spożywania napojów między posiłkami w dni postne. W przeszłości napoje same w sobie nie naruszały postu w ścisłym znaczeniu, o ile nie były traktowane jako quasi-żywność, jak np. koktajle mleczne. Podobnie, soki z przecierów lub zmiksowane jedzenie naruszałyby post.
. W Polsce, zwyczajowo, mniejsze posiłki są bezmięsne
Przy posiłku rannym i wieczornym wolno pożywać pokarmy mięsne tylko wtedy, jeżeli w jakiejś okolicy panuje taki zwyczaj. W Polsce takiego zwyczaju nie było.
Źródło: https://www.ultramontes.pl/o_postach.htm
.
- Post ścisły: łączy zarówno post ilościowy, jak i jakościowy (ieiunium + abstinentia).
- Post eucharystyczny (łac. ieiunium eucharisticum): wyklucza posiłek oraz napój alkoholowy na trzy godziny przed przyjęciem Eucharystii, z usilną zachętą Ojca Świętego do zachowywania dawnego zwyczaju, czyli całkowitego postu od północy do przyjęcia Komunii Świętej
Papież Pius XII: „Usilnie zachęcamy kapłanów i wiernych, którzy są do tego zdolni, aby przestrzegali dawnej i czcigodnej formy postu eucharystycznego przed Mszą Świętą i Komunią Świętą. Wszyscy, którzy skorzystają z tych ustępstw, powinni wynagrodzić otrzymane dobro, stając się jaśniejącymi przykładami chrześcijańskiego życia, a przede wszystkim poprzez dzieła pokuty i miłosierdzia.”
(Motu Proprio Sacram Communionem, 1957)..
Dozwolone jest wypicie wody, także gazowanej
Należy zauważyć że w omawianym Motu Proprio (Christus Dominus, 1953) jest tylko mowa o wodzie: „woda nie łamie postu”, a więc aqua bez dodatku naturalis. Wynika stąd, że pod pojęciem wody należy rozumieć wodę w znaczeniu ogólnym, a więc nie tylko naturalną, ale także wodę mineralną, do której wtłacza się nie raz gaz, wodę zmieszaną w celach dezynfekcyjnych z środkami chemicznymi.
Źródło: https://bibliotekanauki.pl/articles/674874.pdf,
w dowolnym momencie, a także napoju bezalkoholowego na godzinę przed przyjęciem Ciała Pańskiego. Warto przy tym zauważyć, że aż do 1953 r. Kościół nakazywał wiernym zachowanie wstrzemięźliwości od wszelkich napojów od północy aż do przyjęcia Komunii Świętej
Aż do 1953 r. (Motu Proprio Christus Dominus) post eucharystyczny w Kościele wykluczał napoje, w tym wodę. Święty Tomasz z Akwinu pisał: „Dlatego też nigdy nie wolno przyjmować tego Sakramentu po spożyciu wody, innego pokarmu lub napoju, a nawet lekarstwa, bez względu na to, jak mała jest jego ilość.”
Przed 1953 r. Msze Święte odbywały się niemal wyłącznie rano i w południe, co w świetle dzisiejszej praktyki Mszy wieczornych czyniłoby zachowanie postu znacznie trudniejszym..
Podsumowanie tradycyjnego postu :
- Piątki: post jakościowy z wyjątkiem świąt nakazanych
Piątkowy post znoszą wyłącznie te (nakazane) święta:
- Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki (1 stycznia)
– Objawienie Pańskie (6 stycznia)
– Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (15 sierpnia)
– Wszystkich Świętych (1 listopada)
– Narodzenie Pańskie (25 grudnia)
* Święta pierwszej klasy, np. Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa, nie znoszą postu.
.
- Niedziele: zawsze bezpostne.
- Suche dni
- Zimowe: po św. Łucji (13 grudnia)
- Wiosenne: po I niedzieli Wielkiego Postu
- Letnie: w oktawie Zesłania Ducha Świętego
- Jesienne: po Podwyższeniu Krzyża Świętego (14 września).
: post ścisły w wybrane środy, piątki i soboty.
- Wigilie wybranych świąt
Post obowiązuje w
- Wigilię Zielonych Świąt
- Wigilię Bożego Narodzenia
oraz
- 7 grudnia (post przeniesiony z wigilii Wniebowzięcia NMP dekretem Kongregacji Soboru z 25 lipca 1957 r.).
* Wigilia Wszystkich Świętych została zniesiona dekretem Kongregacji Obrzędów z 23 marca 1955 r.
: post ścisły, jeśli wigilia nie wypada w niedzielę.
Wielki Post:
- Poniedziałki, wtorki, środy
Wyjątek: Środa Popielcowa oraz środa dni suchych (tydzień po Popielcu) – w te dni obowiązuje post ścisły., czwartki: obowiązuje post ilościowy – dozwolony jest jeden posiłek do syta, który może zawierać potrawy mięsne, oraz dwa mniejsze posiłki, które tradycyjnie są bezmięsne.
- Piątki i soboty: obowiązuje post ścisły – spożywa się jeden bezmięsny posiłek do syta oraz dwa mniejsze posiłki, również bezmięsne.
- Niedziele: zawsze bezpostne.
Dodatkowe informacje w Wielkim Poście:
- Okres Wielkiego Postu zaczyna się od Środy Popielcowej, w ten dzień obowiązuje post ścisły.
- Okres Wielkiego Postu kończy się o północy z Wielkiej Soboty na Wielką Niedzielę
Na podstawie dekretu Maxima Redemptionis Nostrae Mysteria, z dnia 30 listopada 1955 r..
- Święta pierwszej klasy (np. św. Józefa) nie znoszą obowiązku postu.
katolickipost.pl – Ad maiorem Dei gloriam!